{"id":412,"date":"2018-08-07T13:19:19","date_gmt":"2018-08-07T10:19:19","guid":{"rendered":"https:\/\/magusainsiyatifi.org\/?post_type=mi_yazi&#038;p=412"},"modified":"2020-09-30T22:41:07","modified_gmt":"2020-09-30T19:41:07","slug":"412","status":"publish","type":"mi_yazi","link":"https:\/\/magusainsiyatifi.org\/en\/mi_yazi\/412\/","title":{"rendered":"Mara\u015f ve Derinya Kap\u0131s\u0131 Hakk\u0131nda R\u00f6portaj"},"content":{"rendered":"<ul>\n<li>Yeni s\u0131n\u0131r kap\u0131lar\u0131yla ilgili sivil toplum iradesi olmas\u0131na ra\u011fmen, h\u00fck\u00fcmet edenler inand\u0131r\u0131c\u0131 ad\u0131mlar atm\u0131yorlar. Gerek kuzeyin gerekse de g\u00fcneyin h\u00fck\u00fcmetleri su\u00e7u bir birine atma al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131n\u0131 kap\u0131lar mevsuzunda da g\u00f6steriyor. Ma\u011fusa \u0130nisiyatifi bir s\u00fcredir \u00f6zellikle Derinya kap\u0131s\u0131 noktas\u0131nda bir bask\u0131 unsuru olmaya devam ediyor. Bu kap\u0131 neden bir t\u00fcrl\u00fc a\u00e7\u0131lm\u0131yor?<\/li>\n<li>Derinya kap\u0131s\u0131n\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda da \u00f6zellikle Lefko\u015fa ve Lefke b\u00f6lgesinde de a\u00e7\u0131lmas\u0131 beklenen kap\u0131lar var. H\u00fck\u00fcmetin bu noktalarda ad\u0131m ataca\u011f\u0131na inan\u0131yor musunuz?<\/li>\n<li>Kap\u0131lar\u0131n a\u00e7\u0131lamamas\u0131ndaki esas etkenin ne oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorsunuz? Sonu\u00e7ta asker ve T\u00fcrkiye do\u011frudan muhatap hatta belirleyici unsurlar.<\/li>\n<li>K\u0131br\u0131s konusunda neredeyse her y\u0131l ayn\u0131 d\u00f6ng\u00fc ya\u015fan\u0131yor ve bunun sonucunda da K\u0131br\u0131sl\u0131 T\u00fcrkler her seferinde daha fazla umutsuzlu\u011fa g\u00f6m\u00fcl\u00fcyor. Bu umutsuzluk ve &#8216;b\u0131rakm\u0131\u015fl\u0131k&#8217; hali neredeyse hayat\u0131n t\u00fcm alanlar\u0131nda kendisini hissettirmekte. Ne yapmak laz\u0131m?<\/li>\n<li>\u00c7\u00f6z\u00fcm ve federasyon tezi bu \u00e7\u0131k\u0131\u015fs\u0131zl\u0131k atmosferinde epeyi ele\u015ftirilir oldu. Hatta me\u015frulu\u011fu bile sorgulan\u0131r oldu? Sizce federasyon tezinde \u0131srar etmek anlams\u0131zla\u015ft\u0131 m\u0131?<\/li>\n<li>Sizin i\u00e7in federasyon ne anlam ediyor? Bunca y\u0131ld\u0131r \u00e7\u00f6z\u00fclemeyen bu meselede sizce ilkelerde de\u011filse bile y\u00f6ntemde ve arac\u0131larda da sorunun aranmas\u0131 gerekmiyor mu? Yani i\u011fne\u011fi biraz da kendimize bat\u0131r\u0131rsak, federasyon taraftarlar\u0131n\u0131n bir \u00f6zele\u015ftiri ve yeni y\u00f6ntemler aray\u0131\u015f\u0131 s\u00fcrecine girmesi gerekmez mi? K\u0131sacas\u0131 federasyon tezi \u00f6lmediyse bile geleneksel federasyon aray\u0131\u015f\u0131 y\u00f6ntemlerinin ve ara\u00e7lar\u0131n\u0131n art\u0131k me\u015frulu\u011funu yitirdi\u011fini s\u00f6yleyebilir miyiz?<\/li>\n<li>K\u0131br\u0131sl\u0131 T\u00fcrkler&#8217;in yak\u0131n gelecekte nas\u0131l bir hayat bekliyor? Sa\u011fda, \u00f6zellikle de fa\u015fist dedi\u011fimiz odaklarda ciddi bir hareketlilik var. \u00c7\u00f6z\u00fcms\u00fcz\u00fck ko\u015fullar\u0131n\u0131n h\u00fck\u00fcm s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc bir ba\u011flamda sizce buradaki yap\u0131n\u0131n gelece\u011fi ne olur? Ayn\u0131 m\u0131 kal\u0131r yoksa d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcr m\u00fc?<\/li>\n<li>H\u00fck\u00fcmeti nas\u0131l de\u011ferlendiriyorsunuz? Ba\u015far\u0131l\u0131 ba\u015far\u0131s\u0131zdan ziyade ortada bir irade g\u00f6r\u00fcyor musunuz?<\/li>\n<li>Son soru, K\u0131br\u0131sl\u0131 T\u00fcrkler art\u0131k eskisi kadar \u00f6rg\u00fctl\u00fc m\u00fccadele veremiyor. Daha \u00e7ok bir \u00e7e\u015fit reaksiyonerlik hali hakim toplumsal muhalefete. Bu durumun nedenleri nelerdir, \u00e7\u0131k\u0131\u015f yolu var m\u0131, sol iddias\u0131ndaki partilere g\u00fcveniniz var m\u0131?<\/li>\n<\/ul>\n<p>Cevaplar<\/p>\n<ol>\n<li>Derinya ge\u00e7i\u015f noktas\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131lmasi i\u00e7in 1 Temmuz tarihini iki liderin 16 Nisan yeme\u011finde verdiklerini biliyoruz. S\u00fcre\u00e7 2015 y\u0131l\u0131nda ilk bulu\u015fmalar\u0131nda ba\u015flam\u0131\u015f ve tam 3 y\u0131l sonra liderler s\u00f6zlerini tekrardan teyit etmi\u015fti. 200 metrelik ara b\u00f6lgenin ge\u00e7ilmesi i\u00e7in 3 y\u0131ll\u0131k bir s\u00fcre ge\u00e7mesine, defalarca s\u00f6z ve tarih verilmesine ra\u011fmen ge\u00e7i\u015f noktas\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131lmamas\u0131n\u0131 anlamak m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. \u015eu anda ge\u00e7i\u015fin g\u00fcney taraf\u0131 tam anlam\u0131yla haz\u0131r durumdad\u0131r. Hatta aylar \u00f6nce bitirilmi\u015f hi\u00e7bir eksik kalmam\u0131\u015ft\u0131r. Ara b\u00f6lge de 1 Temmuz \u00f6ncesi BM taraf\u0131ndan haz\u0131r hale getirilmi\u015ftir. Soru \u015fu asl\u0131nda T\u00fcrk taraf\u0131 AB taraf\u0131ndan asfalt paras\u0131 da \u00f6denmi\u015f bir yolu ge\u00e7i\u015flere 3 y\u0131ld\u0131r haz\u0131r hale niye getiremiyor? Cevap siyasi irade eksikli\u011findendir. B\u00f6lgede askeri otoritenin dayatt\u0131\u011f\u0131 unsurlar vard\u0131r. Bunu a\u015famayan siyasi irade yolu a\u00e7mak yerine, i\u015fleri yoku\u015fa s\u00fcrmektedir. Sonu\u00e7lanmayaca\u011f\u0131n\u0131 bildi\u011fi \u201cs\u00f6zde\u201d ihaleler a\u00e7\u0131p kapatmaktad\u0131r. B\u00f6lgeyi ziyaret ederek \u201ca\u00e7mak ister\u201d gibi yapmaktad\u0131r ama bunlar birer siyasi \u015fovdan \u00f6teye ge\u00e7ememektedir. Ger\u00e7ek olan K\u0131br\u0131s T\u00fcrk taraf\u0131n\u0131n Derinya ge\u00e7i\u015f noktas\u0131n\u0131 a\u00e7maya ger\u00e7ek bir iste\u011fi ve iradesi olmad\u0131\u011f\u0131d\u0131r. Bu yol siyasi irade ve istek g\u00f6sterilmedi\u011fi, ve de d\u00fcr\u00fcst davran\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 s\u00fcrece 2018 y\u0131l\u0131 i\u00e7inde a\u00e7\u0131lamayacakt\u0131r.<\/li>\n<li>Ma\u011fusa\u2019da Derinya ge\u00e7i\u015f noktas\u0131n\u0131 a\u00e7amayan siyasi liderlik ve otorite herhangi bir ba\u015fka b\u00f6lgede ge\u00e7i\u015f noktas\u0131 a\u00e7abilece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fcyorum. Her sesimizi y\u00fckseltti\u011fimizde \u201cyerinde inceleme yapmak\u201d i\u00e7in ge\u00e7i\u015f noktalar\u0131na gidip sava\u015f d\u00f6nemlerindeki gibi \u201caskeri brifingler\u201d alan siyasi otorite ba\u015flang\u0131\u00e7tan teslim olmu\u015f durumdad\u0131r. Bu foto\u011fraf\u0131 veren sivil otoritenin s\u0131n\u0131rlar\u0131 a\u015fabilece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fcyorum.<\/li>\n<li>Ge\u00e7i\u015f noktalar\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131lmamas\u0131nda esas etken sivil otoritenin askeri b\u00fcrokrasi kar\u015f\u0131s\u0131nda teslimiyeti, sivil toplumla beraber hareket etmemesi, halk\u0131n sesine ve ihtiya\u00e7lar\u0131na kulak vermemesidir. Kendini g\u00fc\u00e7s\u00fcz hissetmesidir. Halk\u0131n deste\u011fini kar\u015f\u0131s\u0131ndaki hissetiremesidir. Mutlaka s\u0131n\u0131r b\u00f6lgelerini kontrol edenler kendi \u015fartlar\u0131n\u0131 sivil otoriteye dayatmak ister. S\u00f6zde askeri g\u00fcvenlikten bahseder. Bunu Lokmac\u0131 ge\u015fi\u015finden \u00e7ok iyi hat\u0131rl\u0131yoruz. Orada askerin devriye gezmesini Lefko\u015fa\u2019n\u0131n g\u00fcvenli\u011fi i\u00e7in bahane yap\u0131p sivil otoriteyi engellemi\u015f, k\u00f6pr\u00fcler yapt\u0131rm\u0131\u015f ve sa\u00e7ma sapan davran\u0131\u015flar sergilemi\u015ftir. Say\u0131n Talat\u2019\u0131n siyasi iradesini ortaya koymas\u0131yla ge\u00e7i\u015f normal ko\u015fullarda sa\u011flanabilmi\u015ftir. \u00dclkenin ve s\u0131n\u0131rlar\u0131n \u201csava\u015f ko\u015fullar\u0131nda\u201d olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve sava\u015f\u0131n \u00e7ok gerilerde kald\u0131\u011f\u0131n\u0131 askerlere hat\u0131rlatmay\u0131 bilmeden bu sorun devam edecektir.<\/li>\n<li>K\u0131br\u0131s\u2019ta toplumlar\u0131n bar\u0131\u015f i\u00e7inde ya\u015famas\u0131 ve bu adan\u0131n art\u0131k ge\u00e7mi\u015fte ya\u015fan\u0131lan ac\u0131 g\u00fcnleri geride b\u0131rakabilmesi i\u00e7in bar\u0131\u015f s\u00fcrecine herkesin katk\u0131 koymas\u0131 laz\u0131md\u0131r. Bu adada toplumlar aras\u0131 bar\u0131\u015f\u0131n sa\u011flanmas\u0131 bulunacak federal \u00e7\u00f6z\u00fcm \u00f6ncesi ve sonras\u0131 olmazsa olmaz\u0131m\u0131zd\u0131r. \u00c7\u00f6z\u00fcmden \u00f6nce de sonra da toplumlar\u0131n yak\u0131nla\u015fmaya, affetmeye ve bir arada ya\u015famaya ba\u015flamas\u0131 laz\u0131md\u0131r. Bunun i\u00e7in sivil toplum da, bizlerin se\u00e7ti\u011fi bar\u0131\u015f\u00e7\u0131 siyasi akt\u00f6rlerin de hep beraber bu adan\u0131n binlerce y\u0131lda olu\u015fmu\u015f ortak k\u00fclt\u00fcr\u00fcne, birlikte ya\u015fanm\u0131\u015fl\u0131\u011f\u0131na, \u00e7ok\u00fclt\u00fcrl\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcne sayg\u0131 g\u00f6stermesi ve bunun i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 laz\u0131md\u0131r. Bar\u0131\u015f\u00e7\u0131 tutum, se\u00e7im s\u00f6zlerinde kalmamal\u0131 ve parti sloganlar\u0131n \u00f6tesine ta\u015f\u0131nmal\u0131d\u0131r. Sivil toplum da bar\u0131\u015f i\u00e7inde ya\u015faman\u0131n alternatifinin sava\u015flar ve g\u00f6\u00e7 oldu\u011funu bilerek hareket etmelidir. Daha fazla sorumluluk al\u0131p, \u00f6ne \u00e7\u0131kmal\u0131d\u0131r.<\/li>\n<li>K\u0131br\u0131s adas\u0131n\u0131n ge\u00e7mi\u015finden bug\u00fcne bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda \u00e7ok toplumlu ve \u00e7ok k\u00fclt\u00fcrl\u00fc yap\u0131s\u0131na en uygun ve en ileri devlet modeli federasyondur. Bu adada bar\u0131\u015f i\u00e7inde birlikte ya\u015faman\u0131n, \u00fcretmenin ve gelece\u011fe g\u00fcvenle bakabilmenin bir ba\u015fka modeli yoktur. Federalizme kar\u015f\u0131 g\u00f6sterilen t\u00fcm alternatifler ada toplumlar\u0131n\u0131n erimesine ve gelecekte hep \u00e7at\u0131\u015fma tehditi i\u00e7inde ya\u015famas\u0131na neden olacakt\u0131r.<\/li>\n<li>Bug\u00fcne kadar taraflar asl\u0131nda federasyon g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcr gibi yap\u0131p kendilerince \u00fcniter devlet ve iki ayr\u0131 devleti g\u00f6r\u00fc\u015ft\u00fcler. K\u0131br\u0131s Rum liderli\u011fi \u00fcniter bir devlete yak\u0131n bir modelde K\u0131br\u0131s Rum otoritesinin devam\u0131n\u0131, K\u0131br\u0131s T\u00fcrk taraf\u0131 ise hep akl\u0131ndan ge\u00e7en iki devletli modele yak\u0131n konfederal modelleri tart\u0131\u015ft\u0131 durdu. Yani \u201cfederasyon tart\u0131\u015f\u0131ld\u0131 ama ba\u015far\u0131l\u0131 olunamad\u0131\u201d s\u00f6z\u00fc bir safasatadan \u00f6teye de\u011fildir asl\u0131nda&#8230; Toplumlar\u0131n d\u0131\u015fland\u0131\u011f\u0131, hakikatlar\u0131n konu\u015fulmad\u0131\u011f\u0131 ve y\u00fczle\u015fmenin ya\u015fanmad\u0131\u011f\u0131 s\u00fcre\u00e7ler sonunda taraflar kendi ajandalar\u0131n\u0131 bir di\u011ferine dayatma i\u00e7in yar\u0131m as\u0131r harcad\u0131lar ve ba\u015far\u0131s\u0131z oldular. Federal bir sistem i\u00e7in yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 iddia edilen g\u00f6r\u00fc\u015fmeler hi\u00e7bir zaman fedaralist anlay\u0131\u015f\u0131 \u00f6zemseyen, isteyen, adan\u0131n ve burada ya\u015fayan toplumlar\u0131n \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131, birlikteli\u011fini, \u00fcretimini \u00f6ne \u00e7\u0131kakaranlar taraf\u0131ndan tam analm\u0131yla yap\u0131lmad\u0131. Bir tarafta dayatmac\u0131 di\u011feri tarafta ayr\u0131l\u0131k\u00e7\u0131, milliyet\u00e7i yakla\u015f\u0131m ve unsurlar federal tezlerden \u00f6te \u00fcniter ya da konfederal tezleri masaya ta\u015f\u0131d\u0131. Federalizmin ruhuna tecav\u00fcz edildi. Ama fatura federalizme \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131. Onu savunanlar yaln\u0131zla\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131, kendi toplumlar\u0131nda \u00f6tekile\u015ftirildi ve hedef g\u00f6sterildi.<\/li>\n<li>Mevcut \u00e7\u00f6z\u00fcms\u00fczl\u00fc\u011f\u00fcn devam\u0131 durmunda en \u00e7ok kaybedecek olan K\u0131br\u0131sl\u0131 T\u00fcrkler olacakt\u0131r. B\u00fcy\u00fck bir co\u011frafyan\u0131n i\u00e7inde yaln\u0131zla\u015fan, biat eden yap\u0131lar\u0131 i\u00e7inde K\u0131br\u0131sl\u0131 T\u00fcrkler, \u201calt y\u00f6netimi\u201d olarak kabul edilen ve s\u00fcratle fundemalizme kayan bir \u00fclkenin kumandas\u0131nda k\u00fclt\u00fcrel yok olu\u015fu ya\u015famayla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kalacakt\u0131r. Herhangi bir devlet yap\u0131s\u0131ndan yoksun, kimliksiz ve k\u00fclt\u00fcrel de\u011ferlerini kaybetmi\u015f, erimi\u015f bir varl\u0131k haline gelme tehdidi alt\u0131nda, fa\u015fizan bir yap\u0131n\u0131n ve dinsel fundemalizmin eserati i\u00e7inde ya\u015famaya do\u011fru h\u0131zla evrilmenin \u00f6n\u00fcne set \u00e7ekilebilece\u011fimiz en \u00f6nemli alternatif adan\u0131n federal \u00e7at\u0131 alt\u0131nda \u00e7\u00f6z\u00fcme kavu\u015fmas\u0131d\u0131r. Bir devlet yap\u0131s\u0131 i\u00e7inde s\u00f6z ve yetki sahibi olmas\u0131, uluslararas\u0131 tan\u0131nan bir yap\u0131n\u0131n akt\u00f6rleri olmas\u0131d\u0131r. Elbette \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc hedeflerken K\u0131br\u0131sl\u0131 T\u00fcrkler, iradelerini ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 topraklara yans\u0131tacak duru\u015fu sergilemelidirler. Bunun i\u00e7in hen\u00fcz ge\u00e7 de\u011fildir. Bunun ipu\u00e7lar\u0131n\u0131 zaman ya\u015fad\u0131klar\u0131 sald\u0131r\u0131lara kar\u015f\u0131 beraberce ortak tav\u0131r alarak g\u00f6steriyorlar. Siyasi kimliklerini, partilerini de bir tarafa koyup ortak tav\u0131r g\u00f6sterdikleri ve ciddi mesajlar verdikleri eylemleri g\u00f6rmezden gelemeyiz. Ama bunlar yeterli de\u011fildir. \u00c7\u00f6z\u00fcms\u00fczl\u00fc\u011f\u00fcn derinle\u015fti\u011fi ve bu y\u00f6nde \u00fcmitlerin tamamen kayboldu\u011fu durumda i\u00e7inde bulundu\u011fumuz ve gittik\u00e7e k\u00f6t\u00fcle\u015fen yap\u0131m\u0131z i\u00e7in olumlu konu\u015fmak da \u00e7ok zordur.<\/li>\n<li>H\u00fck\u00fcmetin yakla\u015f\u0131k 6 ayl\u0131k karnesini olumlu olarak de\u011ferlendirmek \u00e7ok zordur. Mevcut yap\u0131n\u0131n olumluya d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc ad\u0131na yap\u0131lan ciddi bir hamle g\u00f6remedik.<\/li>\n<li>\u015eu anda \u00f6rg\u00fctl\u00fc m\u00fccadelede bir gerileme ya da durgunluk ya\u015fand\u0131\u011f\u0131 kesin. Parlamento i\u00e7i siyasi partiler siyaset olarak merkeze olduk\u00e7a yana\u015ft\u0131. H\u00fck\u00fcmette bulunma istek ve e\u011filimleri, partileri merkeze yakla\u015ft\u0131r\u0131yor, s\u00f6ylemde olmasa da eylem ve icraatta benze\u015ftiriyor. Muhalefette olduklar\u0131 zamanki duru\u015flar\u0131n\u0131 ne bar\u0131\u015f s\u00fcreci i\u00e7in ne de sosyal ve ekonomik konularda g\u00f6steremiyorlar. Solda hem ideolojik hem de yap\u0131sal erozyonun oldu\u011funu toplum hissediyor ama bunun i\u00e7in de gereklerini yerine getiremiyor. Yeni anlay\u0131\u015flar yeni d\u00f6nemde aray\u0131\u015flar i\u00e7inde olsa da eski \u00f6rg\u00fctlenme ve m\u00fccadele anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131n yerine yeninin hen\u00fcz solda ikame edemedi\u011fini s\u00f6yleyebiliriz. Sosyal medyan\u0131n daha etkili kullan\u0131lmas\u0131 bile \u00f6rg\u00fctl\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn alternatif olam\u0131yor.<\/li>\n<\/ol>\n<p>&nbsp;<\/p>","protected":false},"featured_media":0,"template":"","categories":[17],"tags":[69,15],"class_list":{"0":"post-412","1":"mi_yazi","2":"type-mi_yazi","3":"status-publish","5":"category-roportaj","6":"tag-derinya-kapisi","7":"tag-maras","8":"czr-hentry"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/magusainsiyatifi.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/mi_yazi\/412","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/magusainsiyatifi.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/mi_yazi"}],"about":[{"href":"https:\/\/magusainsiyatifi.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/mi_yazi"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/magusainsiyatifi.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=412"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/magusainsiyatifi.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=412"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/magusainsiyatifi.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=412"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}